Việt Nam – Hàn Quốc thúc đẩy hợp tác chiều sâu trong chuỗi cung ứng phụ tùng ô tô: Vượt bẫy lắp ráp, hướng tới tự chủ
(Hà Nội) — Trong khuôn khổ Hội chợ Thương mại Quốc tế Việt Nam lần thứ 35 (Vietnam Expo 2026), chiều ngày 9/4/2026 đã diễn ra Tọa đàm Đối thoại chính sách với các doanh nghiệp Hàn Quốc trong lĩnh vực phụ tùng ô tô. Sự kiện do Cục Xúc tiến thương mại, Cục Công nghiệp và Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương (Bộ Công Thương) phối hợp cùng Cơ quan Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Hàn Quốc (KOTRA) và Công ty Cổ phần Quảng cáo và Hội chợ Thương mại VINEXAD tổ chức theo hình thức kết hợp trực tiếp và trực tuyến.
Đặt vấn đề từ thực tiễn thu hút đầu tư, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, cho biết Hàn Quốc hiện là đối tác đầu tư lớn nhất tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký lũy kế hơn 95,2 tỷ USD, chiếm khoảng 18% tổng vốn FDI. Riêng trong 2 tháng đầu năm 2026, Hàn Quốc tiếp tục dẫn đầu với tổng vốn đầu tư đạt gần 2 tỷ USD, chiếm 32,7% tổng vốn đầu tư đăng ký, cho thấy vai trò nổi bật và xu hướng mở rộng đầu tư ổn định của các doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam. Đáng chú ý, lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục chiếm tỷ trọng chủ đạo, với trên 73% tổng vốn đầu tư đăng ký của các doanh nghiệp Hàn Quốc.
Thông qua các dự án đầu tư và hoạt động sản xuất, các doanh nghiệp Hàn Quốc đã góp phần nâng cao năng lực sản xuất linh kiện, phụ tùng, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, cải thiện năng lực quản trị và tiêu chuẩn chất lượng, góp phần hình thành các cụm liên kết ngành và hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ tại các địa bàn trọng điểm như Bắc Ninh, Thái Nguyên, Hải Phòng, Hưng Yên và Thành phố Hồ Chí Minh. “Sự tham gia của doanh nghiệp Hàn Quốc không chỉ bổ sung nguồn lực sản xuất mà còn góp phần thúc đẩy chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực quản trị cho doanh nghiệp Việt Nam”, ông Phú nhấn mạnh.
Tuy nhiên, bên cạnh những tiềm năng, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại cũng đưa những điểm hạn chế của ngành phụ tùng ô tô của Việt Nam. Cụ thể như tỷ lệ nội địa hóa còn thấp, năng lực công nghệ, tiêu chuẩn chất lượng và khả năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu của doanh nghiệp trong nước vẫn còn khiêm tốn. Mức độ giao thương, liên kết sản xuất, cung ứng giữa doanh nghiệp Việt Nam và doanh nghiệp FDI Hàn Quốc chưa thực sự tương xứng với tiềm năng.
Ở góc nhìn thị trường, ông Koo Bon-kyung, Trưởng đại diện KOTRA khu vực Đông Nam Á và châu Đại Dương, đánh giá rằng Việt Nam đang nổi lên như một điểm đến tiềm năng của ngành ô tô khu vực khi nhu cầu tiêu dùng tăng trưởng ổn định, doanh số toàn thị trường ghi nhận mức tăng trên 10% trong năm 2025. Sự mở rộng sản xuất của các hãng lớn như Hyundai, Kia, Toyota cùng sự tham gia của doanh nghiệp nội địa như VinFast đang tạo nền tảng để Việt Nam từng bước định hình vai trò trong chuỗi sản xuất khu vực. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng lợi thế này sẽ khó duy trì nếu không sớm hoàn thiện chuỗi cung ứng nội địa. “Một hệ sinh thái sản xuất chỉ thực sự bền vững khi có sự liên kết chặt chẽ từ nguyên vật liệu, linh kiện đến sản phẩm hoàn chỉnh”, ông phát biểu.
Một điểm nhấn quan trọng trong khuôn khổ chương trình chính đó là công bố Dự án Bản đồ chuỗi giá trị trong lĩnh vực phụ tùng ôtô. Đây là một sáng kiến hợp tác giữa KOTRA, Cục Xúc tiến thương mại, Cục Công nghiệp có ý nghĩa thiết thực, góp phần cung cấp cái nhìn tổng thể về cấu trúc chuỗi cung ứng, làm rõ vai trò và mức độ tham gia của các doanh nghiệp trong từng khâu của chuỗi giá trị. Qua đó, hỗ trợ các cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp nhận diện rõ hơn các điểm nghẽn, khoảng trống cần bổ sung, từ đó định hướng các giải pháp thúc đẩy kết nối, nâng cao năng lực doanh nghiệp, chất lượng sản phẩm và tăng cường sự tham gia hiệu quả vào chuỗi liên kết sản xuất cung ứng trong lĩnh vực ôtô của các doanh nghiệp Việt Nam và Hàn Quốc.
Một số hình ảnh về Bản đồ chuỗi giá trị ngành ô tô Việt Nam (Nguồn: Kotra – Korea Trade-Investment Promotion Agency)
Như vậy, việc xây dựng một chuỗi giá trị công nghiệp bền vững vượt ra khỏi giai đoạn chỉ lắp ráp xe, từ nguyên vật liệu đến xe hoàn chỉnh sẽ là chìa khóa then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu của ngành ôtô Việt Nam. Đánh giá từ các chuyên gia, Hàn Quốc hiện là một trong những đối tác đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực công nghiệp chế tạo và công nghiệp hỗ trợ.
Trong bối cảnh ngành ôtô toàn cầu đang chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng xanh hóa, điện hóa và thông minh hóa, việc nâng cao năng lực sản xuất, thúc đẩy liên kết chuỗi cung ứng và thu hút đầu tư chất lượng cao trở thành yêu cầu cấp thiết. Do đó, qua đây cập nhật các định hướng, chính sách phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ và phụ tùng ôtô; thúc đẩy kết nối và tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp Việt Nam và Hàn Quốc trong chuỗi cung ứng. Mặt khác, khuyến khích đầu tư vào nghiên cứu, phát triển, đổi mới công nghệ và chuyển giao tri thức; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu của ngành trong giai đoạn mới.
Bà Nguyễn Thị Xuyến, Giám đốc Công ty AVA Global cùng các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại sự kiện Tọa đàm Đối thoại chính sách với các doanh nghiệp Hàn Quốc trong lĩnh vực phụ tùng ô tô.
Kết thúc tọa đàm, đại biểu các bên đều kì vọng rằng hợp tác Việt Nam – Hàn Quốc trong lĩnh vực ô tô đang bước sang giai đoạn mới, không còn dừng ở mở rộng sản xuất mà hướng tới xây dựng chuỗi giá trị có chiều sâu. Nếu tận dụng tốt dòng vốn, công nghệ và kinh nghiệm quản trị từ đối tác Hàn Quốc, đồng thời nâng cao năng lực doanh nghiệp nội địa, Việt Nam có cơ hội trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới sản xuất ô tô khu vực trong những năm tới. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp đã trao đổi kinh nghiệm, phản ánh khó khăn, vướng mắc trong quá trình đầu tư, sản xuất kinh doanh, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện cơ chế, chính sách và môi trường đầu tư kinh doanh theo hướng minh bạch, ổn định và thuận lợi hơn./.